

سوهان قم یکی از شیرینیهای اصیل و پرطرفدار ایرانی است که از دوره قاجار معروف شد. این شیرینی محبوب و خوشمزه عمدتا با استفاده از آرد، شکر، روغن، زعفران و خلال پسته تهیه میشود. سوهان، بسته به شکل ظاهری و مواد به کار رفته انواع مختلفی دارد که شامل سوهان تختهای، گزی، لقمهای، سکهای و ... است.
اگر به خوردن سوهان و شیرینیپزی خانگی علاقه دارید، میتوانید در خانه سوهان درست کنید. تهیه سوهان در منزل به رعایت تکنیک های شیرینی پزی و دقت بالا نیاز دارد. در ادامه یک دستور ساده و گامبهگام برای درست کردن سوهان ارائه کردهایم. با دنبال کردن این دستور میتوانید در خانه خود سوهان درست کنید. همچنین، اگر به دنبال بهترین برندهای سوهان هستید، تا انتهای مطلب همراه ما باشید.
سوهان قم چیست و چرا معروفترین شیرینی سنتی ایران است؟
تاریخچه سوهان قم به دوران قاجار بازمیگردد. در آن زمان یکی از سران حکومت به زیارت حرم حضرت معصومه میرود. در میان هدایایی که بزرگان شهر به نماینده ایل قاجار فرستاده بودند، شیرینی خوشمزهای وجود داشت که به سوهان معروف شد. ابتدا این شیرینی بین بزرگان و اشراف شهرت داشت و بعدها مصرف آن بین عموم مردم نیز گسترش یافت.
علاوه بر سوهان قم در شهر یزد نیز دو مدل سوهان خانی و آردی تولید میشود. مواد اولیه و طرز پخت سوهان یزد با سوهان شهر قم تفاوت دارد. سوهان آردی یزد حاوی آرد گندم، هل، زعفران، جوانه گندم، روغن و گلاب است. سوهان خانی نیز با آرد جوانه گندم، آرد سفید، زرده تخممرغ، دارچین، مغز پسته، روغن و هل درست میشود.
این دو مدل سوهان حاوی روغن کمتری نسبت به سوهان شهر قم هستند. بافت و طعم این شیرینیها نیز باهم تفاوت دارند. سوهان قم ترد و کاراملی است. سوهان آردی یزد حالت نرم و پودری دارد. سوهان خانی هم نرم و خمیری شکل است.
انواع سوهان قم را بشناسید
شیرینیپزهای حرفهای با به کارگیری خلاقیت خود سوهان را در اشکال و طعمهای مختلفی تولید میکنند. مثلا، با ترکیب سوهان و گز یک طعم منحصربهفرد و شگفتانگیز به دست میآید. همچنین، برای ایجاد تنوع در طعم سوهان میتوان از آجیلهای مختلفی مثل بادام یا پسته استفاده کرد. در ادامه انواع سوهان قم را کاملتر معرفی میکنیم:
- سوهان تختهای: مدل سنتی سوهان است که به شکل قطعات تخت و بزرگ مربعی یا مستطیلی درست میشود.
- سوهان لقمهای: امروزه برای پذیرایی راحتتر، سوهان را به شکل قطعات کوچک و لقمهای تولید میکنند.
- سوهان سکهای: مانند سوهان لقمهای قطعات کوچکی دارد. با این تفاوت که سطح آن تخت و صاف است و برای میانوعده استفاده میشود.
- سوهان گزی: با قرار دادن لایهای از گز بین دو لایه سوهان یک ترکیب عالی ایجاد میکنند.
- سوهان باقلوایی: روی لایههای سوهان را با انواع آجیل پوشش داده و بهصورت لوزی برش میدهند.
طرز تهیه سوهان قم خانگی به روش سنتی و بازاری
برای درست کردن سوهان قم در خانه باید مواد اولیه را تهیه کنید و دستور پخت صحیح آن را یاد بگیرید. آشنایی با فوتوفنهای حرفهای برای تهیه سوهان خانگی به روش بازاری ضروری است. در ادامه مواد لازم و مراحل طرز تهیه سوهان را بررسی میکنیم:
مواد لازم برای تهیه سوهان خوشمزه
سوهان قم از مواد مغذی مانند آرد جوانه گندم، عسل، کره، زعفران، مغز پسته و بادام تشکیل شده است. مواد دیگری از جمله آرد سفید، گلوکز و شکر در ایجاد بافت ترد سوهان نقش دارند. گلاب و پودر هل نیز برای طعم و عطر سوهان استفاده میشوند. مقدار مواد لازم برای درست کردن سوهان قم را در جدول زیر مشاهده میکنید:
مواد لازم |
مقدار |
---|---|
آرد سفید |
1 قاشق سوپخوری |
آرد جوانه گندم |
2 قاشق سوپخوری |
عسل |
2 قاشق غذاخوری |
گلوکز |
1 و نیم قاشق غذاخوری |
شکر |
210 گرم |
کره |
160 گرم |
پودر زعفران |
2/1 قاشق چایخوری |
پودر هل |
2/1 قاشق چایخوری |
گلاب |
2/1 پیمانه (لیوان) |
مغز پسته و خلال بادام |
به مقدار لازم |
حالا بیایید مراحل تهیه بهترین سوهان قم را با هم مرور کنیم:
مرحله اول: تفت دادن آرد
در اولین مرحله از طرز تهیه سوهان، آرد سفید و آرد جوانه گندم را در یک قابلمه بریزید و مخلوط کنید. قابلمه را روی حرارت ملایم قرار دهید. اجازه دهید قابلمه بهمدت 3 دقیقه روی حرارت بماند. در این فاصله آرد را کمی هم بزنید تا بوی خامی آن گرفته شود.
مرحله دوم: افزودن گلاب و شکر
بعد از گذشت سه دقیقه، شکر و گلاب را همزمان به قابلمه آرد اضافه کنید. برای جلوگیری از گلوله شدن و سوختن آرد، مواد را بهسرعت هم بزنید. حرارت دادن و هم زدن مواد را ادامه دهید تا ترکیب شروع به جوش زدن کند.
مرحله سوم: اضافه کردن کره
وقتی ترکیب به جوش آید و روی آن حباب تشکیل شود، وقت اضافه کردن کره است. بعد از ریختن کره، مواد را مجددا هم بزنید تا کره داخل آن حل شود. اجازه دهید مایه روی حرارت بماند تا دوباره جوش بیاید. هم زدن را متوقف نکنید. برای درست کردن سوهان قم مطابق ذائقه خود میتوانید از کره حیوانی یا گیاهی استفاده کنید.
مرحله چهارم: افزودن بقیه مواد
حالا بقیه مواد لازم برای تهیه سوهان قم، یعنی گلوکز، زعفران، عسل و پودر هل را به ترکیب اضافه کنید. مواد را روی حرارت ملایم بهمدت 20 الی 25 دقیقه هم بزنید. ترکیب حاصل باید غلیظ و کشدار باشد و روغن بیندازد. حالا مایه سوهان آماده است.
مرحله پنجم: فرمدهی به مایه سوهان
پس از آماده شدن مایه سوهان، یک فویل آلومینیومی روی سطح میز یا کابینت پهن کرده و با کره یا روغن چرب کنید. برای رسیدن به بافت و شکل سوهان قم، باید مواد را با ملاقه روی فویل بریزید. به دلخواه خود خلال پسته یا بادام روی سطح مایه پخش کنید. یک وردنه یا گوشتکوب را چرب کرده و با استفاده از آن سطح سوهان را کاملا تخت و صاف کنید. سرعت عمل خود را بالا ببرید تا قبل از سفت شدن سوهان بتوانید تمام مایه را پهن کنید. بعد از سرد شدن مواد، بهراحتی سوهان را از روی فویل جدا کرده و در ظرف دربسته نگهداری کنید.
فوتوفنها و اشتباهات رایج در تهیه سوهان قم
درست کردن سوهان مانند هر شیرینی دیگری فوتوفن خاص خود را دارد. هنگام پخت سوهان در خانه ممکن است بعضی مراحل بهدرستی انجام نشوند. برای جلوگیری از این خطاها، در ادامه به برخی از سوالات پرتکرار شما برای تهیه سوهان خانگی پاسخ میدهیم:
- علت سفت شدن سوهان خانگی چیست؟ اگر موقع ریختن مایه سوهان روی فویل سرعت عمل کمی داشته باشید و بهسرعت آن را پخش نکنید، سوهان شما سفت میشود.
- چرا سوهان قم خانگی شل یا نرم میشود؟ نرم شدن سوهان دو دلیل اساسی دارد: مقدار شکر زیاد شده یا مایه سوهان را خیلی زود از روی حرارت برداشتهاید.
- چه زمانی مایه سوهان آماده است؟ نشانه آماده بودن مایه سوهان طلایی شدن رنگ آن است.
- چطور از آماده بودن مایه سوهان مطمئن شویم؟ برای تست کردن میتوانید یک قاشق از مایه را داخل آب سرد بریزید. اگر سوهان بهسرعت داخل آب سرد جمع شود، یعنی وقت آن رسیده که مایه را از روی حرارت بردارید.
- دلایل تیره شدن رنگ سوهان چیست؟ عواملی مانند استفاده از عسل تیره یا جوشاندن بیش از حد مایه سوهان میتوانند باعث تیره شدن رنگ آن شوند.
بهترین سوهان قم را از کجا بخریم؟
برای خرید بهترین سوهان قم باید برندهای مطرح و باکیفیت را بشناسید. در ادامه لیست معروفترین برندهای تولیدکننده انواع سوهان قم را معرفی میکنیم:
برند سوهان |
ویژگی و مزایا |
---|---|
ساعدینیا
|
تولیدکننده بهترین و متنوعترین سوهانهای ایران مثل لقمهای، گزی، رژیمی و ... بستهبندی شیک و بهداشتی حاوی مواد طبیعی و باکیفیت دارای شعبههای متعدد در ایران و 8 کشور خارجی |
حاج علی قاسمی
|
تولید سوهان خوشمزه با کره حیوانی تنوع بالای محصولات شامل سوهان لقمهای، معرق، کنجدی، دسر معجون، سوهان باقلوایی و ... |
خودکار
|
دارای سه شعبه در شهر قم با بیش از 40 سال سابقه تولیدکننده انواع سوهان عسلی، کنجدی، بادامی، لقمهای، کرهای و گزی |
روحالامین
|
تولید سوهانهای باکیفیت و خوشطعم مناسب برای مهمانیها و پذیرایی
|
حاج رضا مقامی و پسران |
بیش از 20 سال سابقه فاقد مواد نگهدارنده، شیمیایی و مضر |
پسران حاج حسین سوهانی |
تولیدکننده و صادرکننده سوهان باکیفیت به 8 کشور خارجی دارای 80 سال سابقه استفاده از مواد اولیه باکیفیت، بستهبندی جذاب و بهداشتی |
عارفی |
دارای سه شعبه تولید انواع سوهان تخت، حبهای، عسلی، گزی، حلوا، تخت و ... استفاده از جوانه گندم اصل و باکیفیت |
صفایی |
تولید سوهان با مواد اولیه اورگانیک و کره حیوانی مناسب برای پذیرایی بستهبندی شیک |
مرتضوی |
دارای بیش از 30 سال سابقه ارائه محصولات نوآورانه و درجه یک بستهبندی متنوع شامل جعبههای فلزی، مقوایی و ... محصولات با قیمت متنوع |
حاجی پور |
تولید کننده انواع سوهان آجیلی، گل نازک، لقمهای، مجلسی، باقلوایی و سوهان معجون دارای تجهیزات مدرن و نوآوری |
بهترین سوهان قم را بشناس، تو خونه درستش کن!
درست کردن سوهان خانگی مزایای زیادی دارد که باعث میشود کمتر سراغ سوهانهای آماده بروید. اولا با استفاده از مواد اولیه مرغوب میتوانید از کیفیت سوهان اطمینان پیدا کنید. همچنین، با حذف مواد نگهدارنده و جایگزین کردن شیرینکنندههای طبیعی کنترل بیشتری روی کالری و سلامت سوهان دارید. انتخاب طعم و مواد اولیه نیز بر عهده خودتان است و میتوانید طبق ذائقه شخصی سوهان بپزید.
البته، برندهای معتبر و معروف سوهان قم نیز محصولات بسیار باکیفیتی ارائه میدهند. در صورتیکه فرصت پختوپز ندارید، برای خرید سوهان به سراغ برندهایی که معرفی کردیم بروید. اگر به خاطر تجربه کم و نداشتن مهارت کافی، شیرینیپزی خانگی را امتحان نکردهاید، در دورههای کی دخت ثبت نام کنید. با شرکت در این دورهها میتوانید شیرینیپزی حرفهای را از پایه یاد بگیرید و بهترین شیرینیها را در خانه درست کنید.
سوالات متداول
- تفاوت سوهان کنجدی و سوهان قم چیست؟
سوهان کنجدی یک شیرینی ساده است که از شکر، کره و کنجد درست میشود و دستور پخت آسانی دارد. بافت سوهان کنجدی نیز با سوهان قم متفاوت است و بیشتر طعم کنجد میدهد.
- سوهان قم چه خواصی دارد؟
مواد تشکیلدهنده سوهان هر کدام خواص متعددی دارند. بهطور مثال، زعفران ضدافسردگی است. جوانه گندم نیز حاوی انواع ویتامین B، E و کلسیم بوده و به بهبود مشکلات پوست و مو کمک میکند.
- آیا کالری سوهان زیاد است؟
بله، سوهان بهدلیل داشتن شکر و کره از جمله شیرینیهای پرکالری محسوب میشود. با این حال، با درست کردن سوهان خانگی میتوانید مقدار شیرینکننده و چربی آن را کنترل کنید و حتی سوهان رژیمی بپزید.