نان برنجی کرمانشاهی یکی از شیرینی های اصیل ایرانی است که بافت لطیف و طعم عالی دارد. این شیرینی به‌دلیل ماندگاری طولانی و ظاهر مجلسی برای پذیرایی در مراسم‌های سنتی مثل عید استفاده می‌شود. طرز تهیه شیرینی برنجی خیلی راحت است. برای درست کردن این شیرینی به مواد ساده‌ای مانند آرد برنج، تخم‌مرغ، پودر قند و روغن جامد نیاز دارید. با رعایت چند نکته کلیدی به‌آسانی می‌توانید در خانه شیرینی برنجی آماده کنید. در ادامه مطلب مراحل تهیه و فوت‌وفن حرفه‌ای درست کردن نان برنجی خانگی را آموزش می‌دهیم.

قدمت نان برنجی یکی از اصیل‌ترین شیرینی‌های ایرانی

تاریخچه نان برنجی به 150 سال قبل و دوران قاجار بازمی‌گردد. در گذشته، مردم کرمانشاه برای پذیرایی از مسافران و زائران جاده ابریشم یک شیرینی خشک ماندگار و مقوی درست کردند. این شیرینی، نان برنجی نام گرفت و امروزه به‌عنوان اصلی‌ترین سوغات کرمانشاه شناخته می‌شود. شیرینی برنجی به‌دلیل اهمیت تاریخی در میان آثار معنوی کشور نیز به ثبت رسیده است. حالا که با قدمت و اهمیت آن آشنا شدید، بیایید طرز تهیه شیرینی برنجی را یاد بگیریم.

مواد لازم نان برنجی شیرینی پرطرفدار کرمانشاهی

برای درست کردن یک شیرینی برنجی خوشمزه و اصیل، مواد اولیه را مطابق جدول زیر آماده کنید:

صفر تا صد طرز تهیه شیرینی برنجی از آماده‌سازی خمیر تا پخت در فر

تا به حال این سوال پیش اومده براتون که تو مهمونی ها به عنوان شیرینی چی بدیم ؟ بیاید باهم یکیشو درست کنیم. مراحل درست کردن نان برنجی شامل آماده‌سازی روغن، تهیه، استراحت، فرم دادن خمیر و پخت شیرینی است. در ادامه طرز تهیه شیرینی برنجی را گام‌به‌گام بررسی می‌کنیم:

آماده‌سازی روغن صاف قنادی

در اولین مرحله از طرز تهیه نان برنجی روغن صاف قنادی را داخل تابه بریزید. تابه را روی حرارت ملایم قرار دهید تا روغن ذوب شود. روغن ذوب‌شده را درون شیشه ریخته و داخل یخچال بگذارید. پس از سفت شدن روغن آن را از یخچال خارج کنید تا به دمای محیط برسد.

نکته: در صورت استفاده از روغن کرمانشاهی، این مرحله را حذف کنید.

روش تهیه خمیر شیرینی برنجی کرمانشاهی

برای درست کردن خمیر شیرینی برنجی مطابق زیر عمل کنید:

• زرده و سفیده تخم‌مرغ را جدا کنید. سفیده را با دور تند همزن برای 5 الی 10 دقیقه بزنید تا فرم بگیرد. سپس، آن را در یخچال قرار دهید.
• روغن و پودر قند الک‌شده را مخلوط کرده و با دور تند همزن برای 5 الی 10 دقیقه بزنید. ترکیب حاصل باید کرم‌رنگ و سبک باشد. سپس، پودر هل را به آن اضافه کرده و دو دقیقه دیگر بزنید.
• سفیده را به‌آرامی درون ترکیب ریخته و با لیسک (کاردک سیلیکونی) هم بزنید.
• در ادامه آرد برنج را سه مرتبه الک کرده و داخل مواد بریزید. با ملایمت هم زدن را ادامه دهید تا آرد مخلوط شود.
• در نهایت آب و گلاب را اضافه کنید و هم بزنید.
• خمیر حاصل باید صاف و بدون ترک باشد. در این مرحله شما می‌توانید خمیر را به دو بخش تقسیم کرده و با افزودن زعفران دم‌کرده یکی از آن‌ها را طعم‌دار کنید.

استراحت خمیر و پخت نان برنجی

خمیر را با حوله یا پارچه تمیز بپوشانید و برای 24 ساعت در جای خنک (بیرون یخچال) قرار دهید. پس از استراحت خمیر، فر را با دمای 175 درجه روشن کنید تا گرم شود. حالا باید به خمیر شکل دهید. گلوله‌های یکسان از خمیر بردارید و با دست گرد کنید. با استفاده از مهر یا قالب می‌توانید روی خمیر طرح ایجاد کنید. شیرینی‌ها را داخل سینی فر بچینید و روی آن‌ها دانه خرفه یا سیاه‌دانه بریزید. سینی را برای 25 دقیقه داخل فر قرار دهید تا شیرینی‌ها بپزند.

معرفی انواع نان برنجی و تفاوت آن‌ها

نان برنجی با توجه به مواد مورد استفاده انواع مختلفی دارد. مثلا، در کرمانشاه نان برنجی ساده را فقط با هل طعم‌دار می‌کنند. در تهیه نان برنجی زعفرانی، زعفران دم‌کرده را در کنار سایر مواد به کار می‌برند. البته، شیرینی برنجی فقط مختص کرمانشاه نیست. در شهرهای دیگری مانند قزوین، یزد، اردبیل و مازندران هم نان برنجی پخت می‌شود.

شکل و طرز تهیه شیرینی برنجی در شهرهای مختلف تفاوت‌های جزئی دارد. نان برنجی قزوین طرح‌دار است. یزدی‌ها نان برنجی را به‌شکل دایره‌های صاف، کوچک و یکدست تهیه می‌کنند. شیرینی سنتی آذری به نام قندچوریی شباهت زیادی به شیرینی برنجی دارد. شیرینی آب‌دندون مازندرانی نیز به‌دلیل داشتن آرد برنج و گلاب نوعی شیرینی برنجی به شمار می‌آید.

7 نکته کلیدی برای تهیه نان برنجی در خانه

تا اینجا طرز تهیه شیرینی برنجی را به‌طور کامل یاد گرفتید. برای پخت حرفه‌ای و رسیدن به بافت ترد و لطیف بیایید فوت و فن نان برنجی را مرور کنیم:

• برای تهیه شیرینی با بافت لطیف و پوک حتما روغن صاف قنادی را ذوب و مجددا سرد کنید.
• در صورت شل بودن خمیر، کمی آرد برنج داخل آن بریزید.
• برای تهیه شیرینی برنجی کرمانشاهی اصل از روغن کرمانشاهی استفاده کنید.
• برای جلوگیری از خشک شدن و ترک خوردن شیرینی، خمیر را بیش از حد ورز ندهید.
• اگر می‌خواهید شیرینی سه‌رنگ درست کنید، خمیر را به سه قسمت تقسیم کرده و در یک بخش آن پودر کاکائو بریزید.
• اگر فر ندارید، برای درست کردن شیرینی برنجی از تابه دوطرفه و شعله‌پخش‌کن استفاده کنید.
• شیرینی برنجی را می‌توانید با پودر گردو، پسته و گل سرخ تزیین کنید.

ارزش غذایی و کالری شیرینی برنجی چقدر است؟

نان برنجی کرمانشاهی به‌دلیل مقادیر بالای چربی جامد (یا حیوانی) و پودر قند یک شیرینی پرکالری محسوب می‌شود. به‌طور کلی هر 100 گرم نان برنجی حدود 480 الی 600 کیلوکالری دارد. این شیرینی عمدتا از کربوهیدرات و چربی تشکیل شده و حاوی مقدار کمی پروتئین است. با این حال، شیرینی برنجی فاقد گلوتن بوده و گزینه مناسبی برای افراد حساس به گلوتن به شمار می‌آید. این شیرینی، سبک و زودهضم است و انرژی زیادی به بدن می‌دهد.

با چند ترفند ساده شیرینی برنجی در خانه درست کنید

شیرینی برنجی خانگی یکی شیرینی خوشمزه و مجلسی است که جایگاه مهمی در جشن‌های باستانی مثل یلدا و نوروز دارد. این شیرینی نرم و لطیف برای پذیرایی از مهمانان مناسب بوده و پرطرفدار است. با رعایت نکاتی مثل روش تهیه خمیر، استراحت خمیر و دمای پخت می‌توانید بهترین نتیجه را از طرز تهیه شیرینی برنجی دریافت کنید. اگر به پخت شیرینی‌های سنتی ایرانی علاقه دارید، برای آموزش حرفه‌ای زیر نظر قنادهای مجرب در دوره‌های کی دخت شرکت کنید.

سوالات متداول

1. نان برنجی چه تفاوتی با شیرینی برنجی دارد؟

نان برنجی و شیرینی برنجی یکسان هستند و در مناطق مختلف به نام‌های متفاوتی شناخته می‌شوند.

2. آیا می‌توان نان برنجی را بدون روغن جامد تهیه کرد؟

بله، به جای روغن جامد یا کرمانشاهی می‌توانید از روغن مایع یا کره گیاهی برای تهیه نان برنجی استفاده کنید.

3. چرا خمیر نان برنجی خشک می‌شود؟

عواملی مانند زیاد شدن آرد، کمبود چربی و پخت بیش از حد باعث خشکی خمیر نان برنجی می‌شوند. برای رفع این مشکل کمی آب به خمیر نان برنجی اضافه کنید و زمان پخت را کاهش دهید.

4. راز ترد شدن نان برنجی چیست؟

هم زدن مناسب روغن و پودر قند، استراحت کافی خمیر و تنظیم دمای فر باعث ترد و پوک شدن بافت شیرینی برنجی می‌شود.